Pagina opties

Groter

Monumenten

Bergeijk is een gemeente met uitstraling, karakter en historie. De gemeente beschikt over een prachtig cultureel erfgoed. Sporen van een rijk verleden zijn goed zichtbaar. Dit gegeven is bijvoorbeeld terug te vinden binnen de archeologie. Er zijn tal van archeologische vondsten gedaan. Aan de Eerselsedijk/Schietbergdreef bevinden zich bijvoorbeeld vier gerestaureerde grafheuvels uit ongeveer 1350 v. Chr.

Ook de vele kerken, molens en boerderijen verwijzen naar een veelomvattende geschiedenis. Een mooi voorbeeld hiervan is de Hofkerk te Bergeijk; een gotische kruiskerk zonder toren. De toren is in 1650 ingestort en nooit meer herbouwd. Voor deze kerk bevindt zich een gerestaureerde klokkenstoel genaamd het Luihuis. Het Luihuis werd in 1669 gebouwd ter vervanging van de ingestorte toren. Hoewel er vroeger meer van zulke klokkenstoelen voorkwamen in Noord-Brabant zijn de meeste ervan verdwenen zodat deze als uniek kan worden beschouwd.

In Luyksgestel staat de Heilige Martinuskerk. Deze kerk bezit grote architectuurhistorische waarde en is geplaatst op de top 100 lijst van Rijksmonumenten uit de periode 1940-1958.

De vele monumentale boerderijen refereren aan het agrarische karakter van het dorp van voorheen. In het landelijke Riethoven bevindt zich onder andere een brink met drie langgevelboerderijen die rijksmonumentaal zijn.
Natuurlijk is Bergeijk bij veel mensen ook bekend als ‘Rietveld-dorp’. Gerrit Rietveld ontwierp onder meer de in Bergeijk staande Ploegfabriek, een klok, een abri, en een aantal woningen.
Ook de Ploegfabriek en een Rietveld-bungalow zijn vanwege hun unieke karakter geplaatst op de top 100 lijst van Rijksmonumenten van 1940 - 1958.

De genoemde voorbeelden zijn slechts een greep uit het culturele erfgoed van Bergeijk. De gemeente kent 49 rijksmonumenten (waarvan 11 archeologische) en 60 gemeentelijke monumenten. Tevens zijn er tal van historische bijzonderheden die niet tot het ‘bouwkundig’ erfgoed behoren maar die zeker het beschermen waard zijn zoals middeleeuwse bolle akkers en oude wegen- en groenstructuren.

De wereld van de monumentenzorg is de afgelopen jaren aanzienlijk veranderd. De zorg voor ons erfgoed wordt sterk gedecentraliseerd en gedereguleerd. Om de cultuurhistorische waarden binnen de gemeente te bewaren is goed monumentenbeleid nodig. De gemeente heeft binnen dit gegeven in 2012 haar gemeentelijke erfgoedverordening vernieuwd. Tevens beschikt de gemeente over een subsidieverordening voor gemeentelijke monumenten waardoor monumenteigenaren subsidie bij de gemeente aan kunnen vragen voor instandhouding van hun pand. Eigenaren van rijksmonumenten kunnen een aanvraag indienen bij het rijk.

De geïntegreerde Welstand- en Monumentencommissie van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant is een onafhankelijke commissie die burgemeester en wethouders op verzoek of uit eigen beweging adviseert over aangelegenheden die van belang zijn voor monumentenzorg. Daarnaast adviseert deze commissie over Welstand van bouwplannen voor de gemeente Bergeijk.

De gemeente wil de bevolking van Bergeijk nu en in de toekomst deelgenoot maken van ontwikkelingen op het gebied van monumentenzorg.